# Borç Kategorileri: Kiracı-Malik ve Tazminat Kuralı

Kaynak: https://acikdefter.com/yardim/borc-kategorileri/

Yöneticiler İçin · Finans

Aidat, otopark, ceza, su gibi borç kalemlerini kendi kategorileriyle tanımlayın; her kategoride borçlunun kim olacağını ve gecikme tazminatı işleyip işlemeyeceğini belirleyin.

## Adımlar

### 1. Kategorileri Açın

Borçlandırmalar ekranındaki “Borç Kategorileri” düğmesine veya Site Ayarları > “Borçlandırma Kuralları” kartındaki “Borç Kategorilerini Yönet” düğmesine basın. Yeni sitelerde Aidat, Isınma / Sıcak Su, Demirbaş, Otopark, Ceza, Su, Ortak Elektrik, Ek Toplama ve Diğer hazır gelir.

### 2. Yeni Kategori Ekleyin

“Yeni Kategori” ile Ad (ör. Otopark), Muhasebe Niteliği, Kime Yazılır, Gecikme Tazminatı İşler, Aktif ve Sıra alanlarını doldurup “Kaydet” deyin. Muhasebe Niteliği (Aidat, Yakıt, Demirbaş, Ek Toplama, Diğer) borcun raporlarda hangi gelir kalemine yazılacağını belirler.

### 3. Borçluyu Belirleyin

“Kime Yazılır” alanında “Kiracı varsa kiracıya, yoksa malike” veya “Her zaman malike” seçin. Örneğin aidat ve ısınma genellikle kullanan kişiye, demirbaş ve büyük onarım toplamaları maliğe yazılır.

### 4. Gecikme Tazminatını Ayarlayın

“Gecikme Tazminatı İşler” kapalı olan kategorideki borçlara tahsilat sırasında tazminat hesaplanmaz; ceza gibi kalemler için kapatabilirsiniz. Listede “İşler” veya “İşlemez” olarak görünür.

### 5. Kategoriyi Kullanın

Kategori; “Yeni Borçlandırma” ve “Otomatik Borçlandırma” pencerelerindeki “Kategori” alanında, Sayaç ve Tüketim paylaşımındaki “Borç Kategorisi” alanında seçilir. Borçlandırma sihirbazı seçilen kategorinin borçlu ve tazminat kuralını formda gösterir.

### 6. Pasife Alın veya Silin

Masaüstünde satırdaki “Durum” anahtarıyla veya düzenleme formundaki “Aktif” anahtarıyla kategoriyi pasife alın; pasif kategori yeni borçlandırmada listelenmez. Hiç kullanılmamış kategori çöp kutusu simgesiyle silinir; kullanılmış kategori silinmez, silme sorusunda “Pasif Yap” ile pasife alınır.

## İpuçları

- “Kime Yazılır” değişikliği yalnızca yeni borçlandırmalara uygulanır; yazılmış borçların borçlusu değişmez.
- Gecikme tazminatı kuralı kategoriden anlık okunur; anahtarı kapatınca o kategorideki açık borçlara da artık tazminat hesaplanmaz.
- Kategori adının yanındaki “N kullanım” etiketi o kategoriyle kaç kayıt oluşturulduğunu gösterir.
- Kategori ekleme ve düzenleme için Borçlandırma bölümünde “Yönet” yetkisi gerekir.

## İlgili Sorular

### Kiracıya hangi borçlar yazılır?

Her borç kategorisinin “Kime Yazılır” kuralı belirler: “Kiracı varsa kiracıya, yoksa malike” seçili kategoriler dairede aktif kiracı varsa kiracıya, yoksa maliğe; “Her zaman malike” seçili kategoriler her zaman maliğe yazılır. Kuralları Borçlandırmalar > “Borç Kategorileri”nden değiştirin; değişiklik yalnızca yeni borçlandırmalara uygulanır.

### Yanlış tutarla borçlandırma yaptım, ne yapmalıyım?

Borçlandırmalar ekranında kayda tıklayıp “İptal Et” deyin ve doğru tutarla yeniden borçlandırın. İptal edilen borçlara mahsup edilmiş tahsilatlar silinmez; avansa döner ve dairenin diğer açık borçlarına dağıtılır.

### Aidat her ay kendiliğinden yazılabilir mi?

Evet. Borçlandırmalar > “Otomatik Borçlandırma” ile tanım yapın veya onaylı işletme projesinde “Aylık Aidatı Otomatikleştir” deyin. Sistem seçilen günde borç yazar, avansı mahsup eder ve size bildirim gönderir. “Şimdi” ile bu ayınkini hemen oluşturabilirsiniz.

### Otopark veya ceza borcu kiracıya mı malike mi yazılır?

Seçtiğiniz borç kategorisinin “Kime Yazılır” kuralına göre yazılır. Hazır Otopark ve Ceza kategorileri çoğu sitede “Her zaman malike” olarak gelir. Otoparkı kullanan kiracıya yazmak için Borçlandırmalar > “Borç Kategorileri”nde Otopark’ı düzenleyip “Kiracı varsa kiracıya, yoksa malike” seçin. Borçlandırma sihirbazı seçilen kategorinin borçlusunu formda gösterir.

### Su veya asansör onarımı gibi yeni bir borç kalemini nasıl eklerim?

Borçlandırmalar > “Borç Kategorileri” > “Yeni Kategori” ile ad, muhasebe niteliği, kime yazılacağı ve gecikme tazminatı işleyip işlemeyeceğini seçip kaydedin. Yeni kategori borçlandırma, otomatik borçlandırma ve sayaç paylaşımı formlarında hemen seçilebilir.